"Obłędni rycerze. Humoreski fantastyczne"

Obłędni rycerze to kolejny po Czarnoksiężnikach z krainy Osobliwości i Czarujących obiektach latających zbiór zabawnych opowiadań fantasy i science-fiction. Peter Haining poszedł w nim jednak krok dalej – wykorzystując materiał z dużo szerszego obszaru literatury humorystycznej, stworzył antologię, która każdego miłośnika dobrej literatury rozłoży na łopatki.

Komiczne fantasy jest dziś jednym z najpopularniejszych rodzajów fikcji fantastycznej. O niesłabnącym zainteresowaniu tego typu literaturą świadczy choćby popularność najznakomitszego pisarza tego gatunku, Terry’ego Pratchetta. Obłędni rycerze (1998) pod redakcją Petera Haininga wychodzą naprzeciw tym czytelnikom, którzy cenią sobie dobre humoreski. Ten tom to ponad 230 stron absurdu, wykorzystującego bogactwo możliwości science-fiction, romansu heroicznego i kryminału. Różnorodność gatunkowa to jedno. Zróżnicowanie autorów – drugie. Wśród pisarzy prezentowanych w zbiorze znaleźli się zarówno dziewiętnastowieczni prozaicy (G.K. Chesterton, Jerome K. Jerome i A. A. Milne), jak i współcześni autorzy. Choć sporo tu starych wyjadaczy (bodaj tylko wspomnieć Terry’ego Pratchetta, Philipa K. Dicka czy Roberta Blocha), w antologii znalazło się miejsce również dla debiutanta. W tej roli wystąpił David L. Stone z jednym z lepszych opowiadań zbioru, Zabójcami z Dulwich.

Jak to bywa w przypadku każdego zbioru opowiadań, i ten notuje teksty lepsze i gorsze. Do moich faworytów bez cienia wątpliwości należy Nowa utopia Jerome’a K. Jerome’a, Wściekła ulica G. K. Chestertona, Potępiony Woody’ego Allena oraz Dzieje stworzenia według Spike’a Milligana. Niesamowicie przewrotne, groteskowo absurdalne, z ostrą puentą… Wzbudziły moje największe zainteresowanie. I to one, niczym wielka tabletka alka-seltzeru egzystencjalnego z opowiadania Woody’ego Allena, zlikwidowały moje nudności wywołane nadmierną świadomością życia.

Równie ciekawa jak lektura opowiadań, jest lektura poprzedzających każdy utwór notek, przygotowanych przez Petera Haininga. Krótkie, zabawne, pouczające, stanowią przedsmak tego, co później czeka nas w opowiadaniach. W znakomity sposób umiejscawiają dany utwór w dorobku literackim każdego autora, opisując okoliczności jego powstania, jego znaczenie czy kontekst polityczno-społeczny rzeczywistości w jakiej żył autor. Stanowią świetny wstęp do dalszej twórczości portretowanych w antologii prozaików. Przynajmniej ja nabrałam po nich ochoty na lekturę kilku konkretnych powieści.

Podsumowując, kapitalna sprawa. Rzadko kiedy mamy do czynienia z tak dobrze przygotowaną antologią. Z pietyzmem, z pomysłem, a co najważniejsze, z humorem. W kategorii redagowania zbiorów opowiadań Peter Haining jest złotym medalistą ;)