„Zaułek diabła”
Okładka książki „Zaułek diabła”
  • Autor: Andrew Taylor
  • Tytuł: Zaułek diabła
  • Tytuł oryginału: Bleeding Heart Square
  • Język oryginału: angielski
  • Przekład: Tomasz Bieroń
  • Liczba stron: 468
  • Rok wydania: 2010
  • Oprawa: miękka ze skrzydełkami
  • Wymiary: 135 x 205 mm
  • ISBN: 978-83-7506-500-8
  • Seria: Srebrny Klucz
  • Wydawca: Zysk i S-ka, Wydawnictwo
  • Miejsce wydania: Poznań
  • Logo wydawnictwa: Zysk i S-ka, Wydawnictwo
Recenzja
Data publikacji: 17 października 2010 A- A A+
Nie chodź nocą na Bleeding Heart Square
To jest ciemne, małe, brudne, mroczne, paskudne podwórze
Po którym kręcą się dziwni ludzie…


Richard Harris Barham, The Ingoldsby Legends, Or Mirth and Marvels


Londyn, 1934 rok. Lydia Langstone, młoda arystokratka, ucieka od swojego męża, Marcusa, członka Brytyjskiego Związku Faszystów, po tym, jak ten podniósł na nią rękę. Upokorzona, znajduje schronienie u dawno niewidzianego ojca, kapitana Ingleby-Lewisa. To trudne spotkanie – mężczyzna opuścił rodzinę, kiedy Lydia miała zaledwie kilka lat. Jednak kobieta nie zważa na te okoliczności i wprowadza się do ponurej kamienicy czynszowej, leżącej przy Bleeding Heart Square. Szybko przekonuje się, że zamieszkują ją przedziwni lokatorzy, a sam budynek musi kryć jakąś mroczną tajemnicę. Jego pierwsza właścicielka ginie w tajemniczych okolicznościach, do aktualnego właściciela ktoś przysyła paczki z nadpsutymi sercami, a schorowany policjant w cywilu obsesyjnie obserwuje dom…

Zaułek diabła (2008) to czwarta wydana w Polsce powieść Andrew Taylora – jednego z najlepszych współczesnych brytyjskich twórców kryminałów. Książka powstawała przez kilka lat, i, jak zdradza w posłowiu sam autor, w wyniku wielu inspiracji. Co ciekawe, w dużej mierze powieść opiera się na faktach. Wszystko dzięki babce pisarza, która zapoznała go z wieloma rodzinnymi historiami. Jedna z nich dotyczyła Moat Farm; farmy, która znajdowała się w Essex, nieopodal Saffron Walden, i która należała do prapradziadków Andrew Taylora. To właśnie tam w 1899 roku miało miejsce przerażające morderstwo. Pięćdziesięciopięcioletnia stara panna, panna Camille Holland, została zabita przez swojego partnera, Samuela Dougala – młodszego od niej o trzy lata żołnierza, kobieciarza i fałszerza, oskarżanego o wiele różnych przestępstw. Te dwie postaci to pierwowzory kluczowych bohaterów powieści Taylora: Philippy May Penhow i majora Joe’ego Serridge’a. Także powieściowe Morthams Farm było inspirowane Moat Farm, a Bleeding Heart Square… prawdziwym Bleeding Heart Yard, figurującym już w kilku powieściach Dickensa. Oryginalny tytuł powieści nawiązuje do wspomnianego miejsca akcji, Placu Krwawiącego Serca, które przed laty Andrew Taylor faktycznie odnalazł na mapie Londynu. Zaułek znajduje się przy końcu ślepej uliczki odchodzącej od Ely Place, na północ od Holborn.

Istnieje stara legenda związana z Bleeding Heart Square i sąsiednią ulicą Rosington Place. Podobno stał tu kiedyś pałac, po którym została tylko kaplica. Wiele lat temu urządzono tam bal, na który przybył diabeł przebrany za dżentelmena. Przez cały wieczór tańczył z panią domu, na której zrobił wielkie wrażenie. Złączeni w tańcu opuścili pałac i zniknęli. Nazajutrz rano pozostał po niej tylko jeden ślad, ludzkie serce, jeszcze ciepłe – leżało na środku placu, który dzisiaj nazywa się Bleeding Heart Square!

Intrygujące miejsce akcji osnuwa złowieszcza atmosfera. A tę dodatkowo zagęszcza listopadowa mgła. Przejmujący chłód, szybko zapadający zmrok, nieubłagany deszcz… Późnojesienny Londyn bywa przerażający. Zwłaszcza wtedy, gdy zaczynają w nim władać faszyści.

Zaułek diabła to nie tylko świetna powieść kryminalna, lecz nade wszystko to znakomita powieść historyczna, w której autor z niezwykłym pietyzmem portretuje Londyn lat 30. XX wieku. Nieśpieszna, acz niezwykle wciągająca fabuła daje Taylorowi pretekst do drobiazgowego zrekonstruowania tamtejszego tła polityczno-społecznego. A dzieje się wiele. Niezadowolenie społeczne wzrasta, komuniści zwierają szeregi, a do przestrzeni publicznej z impetem wkraczają członkowie Brytyjskiego Związku Faszystów. Sytuacja jest trudna, jednak szczególnie trudna jest dla Lydii Langstone. Okazuje się bowiem, że dla kobiety nie ma w tym świecie żadnego miejsca.

Lydia, w zasadzie główna bohaterka książki Taylora, ma dwadzieścia dziewięć lat. Dziewczyna jest żoną Marcusa; poznanego jeszcze w dzieciństwie syna przyjaciół rodziców. Oboje pochodzą z wyższych sfer, jednak dobre maniery Marcusa przestają obowiązywać w domowych pieleszach. Mężczyzna bije Lydię, zdradza ją. Jego oczkiem w głowie jest wyłącznie założona w 1932 roku przez sir Oswalda Mosleya Brytyjska Unia Faszystów. Marcus staje się prominentnym członkiem ugrupowania, a jego i tak duże już wpływy, rozrastają się jeszcze bardziej. Tymczasem Lydia zamieszkuje z mężczyzną, którego właściwie nie zna. Kapitan Ingleby-Lewis nie ułatwia jej sytuacji, wybierając zamiast jej towarzystwa towarzystwo butelki. Z dnia na dzień Lydia zostaje pozbawiona wszystkich wygód i sama musi wziąć trudy codzienności w swoje ręce. Po tym jak uciekła w popłochu z domu, ma ze sobą jedynie kilka rzeczy: trochę ubrań, kilka klejnotów oraz Własny pokój Virginii Woolf. Zainspirowana lekturą, pragnie znaleźć pracę, która zapewniłaby jej dochód, umożliwiający samodzielne życie.

Bleeding Heart Square nie był jej domem, tak samo jak Frogmore Place i Upper Mount Street, już nie mówiąc o tych sypiących się mauzoleach na prowincji, do których jej ojczym i Marcus byli tak przywiązani. Ale nie było sensu przejmować się tym teraz. Przynajmniej wiedziała, czego chce. Virginia Woolf miała rację. Trzeba mieć własny pokój i minimum 500 funtów rocznie. I jakieś zajęcie.

Jednak nikt nie chce Lydii nigdzie zatrudnić. Dla mieszkańców Holborn jest zbyt arystokratyczna. Kobieta jest załamana – i brakiem pieniędzy, i narastającym poczuciem braku posiadania własnego miejsca w świecie. Andrew Taylor kapitalnie sportretował Lydię, która na przestrzeni powieści z młodej, upokorzonej, nieznającej życia arystokratki przemienia się w dojrzałą, mądrą i spełnioną kobietę. Zresztą pisarz w ogóle ma talent do stwarzania niesamowitych postaci. Zaułek diabła pełen jest niesłychanie ciekawych bohaterów. Bodaj wspomnieć Herberta Nartona, Malcolma Fimberry’ego czy wreszcie Rory’ego Wentwooda, narzeczonego bratanicy zaginionej panny Penhow.

Tę ostatnią czytelnicy mają okazję bliżej poznać dzięki jej pamiętnikowi. Fragmenty pamiętnika kobiety otwierają bowiem każdy rozdział, a opatrzone są dodatkowym komentarzem skierowanym do tajemniczej kobiety. To wszystko czyni Zaułek diabła niesłychanie wciągającą, Dickensowską powieścią kryminalną. Amatorzy dobrej prozy będą ukontentowani. Na pewno!
Komentarze
  • 1
    mary 17 października 2010 | 18:20:22

    Ooooooo! Podoba mi się. Muszę to przeczytać. Takie mroczne angielskie klimaty bardzo lubię:)

  • 2
    klementynara 17 października 2010 | 18:33:05

    Oj, mi bardzo podobała się ta powieść. Szczególnie te tło historyczne, o którym piszesz. Doskonale została pokazana Anglia w czasie kryzysu (i tego politycznego i społecznego).

Dodaj komentarz
  • Nazwa użytkownika
Przepisz kod z obrazka
Dziennik Literacki używa plików COOKIE. Korzystając z Dziennika Literackiego wyrażasz zgodę na ich wykorzystywanie.
Kliknij, aby dowiedzieć się więcej o plikach COOKIE.
Akceptuję