"Mały Książę"

Są takie książki, które znają wszyscy. Młodzi i starsi, kobiety i mężczyźni, Europejczycy, Afrykanie czy Azjaci. Mały Książę Antoine de Saint-Exupéry’ego to legenda – 160 przekładów , 80 milionów sprzedanych egzemplarzy. Opowieść o chłopcu, który zamieszkiwał planetę niewiele większą od samego siebie, podbiła serca czytelników na całym świecie. Choć Saint-Exupéry napisał jeszcze siedem innych powieści, został zapamiętany jako autor Małego Księcia, baśni filozoficznej nie tylko dla dzieci.

Antoine Marie Jean-Baptiste Roger de Saint-Exupéry urodził się 29 czerwca 1900 roku w Lyonie, w rodzinie francuskich arystokratów, jako syn hrabiego Jeana de Saint-Exupéry. Był pisarzem, ale nade wszystko lotnikiem. W wieku 21 lat uzyskał kwalifikacje pilota cywilnego, zaś w 1922 roku zdobył uprawnienia pilota wojskowego. Na skutek wypadku, w 1923 roku został przeniesiony do rezerwy. Jednak nie zrezygnował z latania. W 1926 roku podjął pracę pilota w pewnym towarzystwie lotniczym. W 1929 roku został dyrektorem oddziału spółki w Argentynie. To właśnie tam poznał Consuelę Suncin Sandoval de Gómez, którą poślubił dwa lata później.

Koniec lat 20. XX wieku to czas nieśmiałego debiutu literackiego Saint-Exupéry’ego. Wtedy to bowiem wydał on swoje pierwsze opowiadanie pt. Lotnik (L'Aviateur). W 1928 roku opublikował debiutancką powieść, Pocztę na Południe. W 1931 roku napisał Nocny lot, w 1939 – Ziemię, planetę ludzi, w 1940 – Pilota wojennego, zaś w 1943 roku Małego Księcia, swoje sztandarowe dzieło.

Jedno z ostatnich, a zarazem najbardziej przejmujących zdań Małego Księcia brzmi następująco: Upadł cicho jak podcięte drzewo. Piasek przytłumił wszelki odgłos. 31 lipca 1944 roku szum fal przytłumił odgłos upadku do morza samolotu zwiadowczego pilotowanego przez Saint-Exupéry’ego. Do dziś nie wiadomo, co dokładnie stało się tego gorącego dnia, w samym środku lata. O 8.45 pisarz wystartował z lotniska Borgo na Korsyce samolotem myśliwskim Lockheed P-38 w lot zwiadowczy nad południem Francji. O 10.30 utracono kontakt z myśliwcem. Nie wrócił on w przewidzianym czasie do bazy. O 14.30 zgłoszono zaginięcie samolotu. Usterka techniczna? Samobójstwo? Zestrzelenie przez siły wroga? Ta ostatnia, początkowo uznawana za najmniej prawdopodobną, hipoteza została potwierdzona w 2000 roku. Wcześniej, 7 września 1998 roku pewien rybak znalazł u wybrzeży Marsylii zaśniedziałą, srebrną bransoletkę. Czterdzieści cztery lata wcześniej należała ona do Antoine’a i Consueli.

Trawiący słonia wąż boa, zamknięty w pudełku baranek, straszliwe baobaby, czterdzieści trzy zachody słońca, róża z czterema kolcami. Król odziany w purpurę i gronostaje, Zarozumialec, Pijak, Biznesmen, Latarnik, Geograf. Lis, wąż, a wśród nich ten najważniejszy, Mały Książę. W zielonym ubranku, z szalikiem barwy złota.

Ta króciutka powieść, właściwie opowiadanie, również dziś jest w stanie wycisnąć z moich oczu bardzo słone łzy. Jest wzruszająca, momentami wręcz rozrzewniająca. Nie starzeje się, chociaż jej wiernym czytelnikom wciąż przybywa lat. To jedyna w swoim rodzaju opowieść o odpowiedzialności za drugą istotę, o stwarzaniu więzów i o obowiązkach wynikających z oswajania drugiego człowieka. Napisana w prosty, acz wyjątkowo piękny sposób. Żadna recenzja nie odda jej uroku. Dlatego więc nawet nie warto jej pisać. Zamiast o Małym Księciu, lepiej opowiedzieć o drugim bohaterze powieści, o którym najczęściej się zapomina. Saint-Exupéry jest ważną postacią opowiadanej przez siebie historii. Jedynym dorosłym, który poznał małego bohatera. Nie trzeba mu było bowiem wciąż udzielać wyjaśnień. Bez trudu wyobrażał sobie piękny dom z czerwonej cegły, z geranium w oknach i gołębiami na dachu. Od cyfr dużo bardziej wolał słowa. Od kapelusza, węża boa. To właśnie dzięki temu, że dorosnąwszy, zachował w sobie tę dziecięcą świeżość, narodził się Mały Książę i jego historia…