Śladami "Obietnicy anioła"...

- „Czarodziejski zamek wyrosły na morzu…” - zacytował François. – Szary cień, wznoszący się na tle mglistego nieba… O zachodzie słońca niezmierzone połacie piasku były czerwone, czerwona była cała ogromna zatoka; tylko gdzieś w głębi, z dala od lądu, sterczała prawie czarna w purpurze zachodzącego słońca wyniosła sylwetka opactwa, przywodząca na myśl fantastyczny zamek, zadziwiająca niczym pałac ze snu, nieprawdopodobnie niezwykła i piękna!” To oczywiście z Maupassanta. W tej wielkiej chwili pływów równonocy przedstawiam Ci „Mons Sancti Michaelis de Periculo Maris” – Górę Świętego Michała od Niebezpieczeństw na Morzu!Zdenerwowana Johanna obserwowała szare fale, rozbijające się o groblę, zalewające parkingi, liżące wieże strażnicze.- Na przykład zatoka – ciągnął François – przypływy i odpływy pokonywały ją z wyjątkową szybkością! Metr na sekundę! Linia wody przesuwała się piętnaście metrów! Mówię „pokonywały”, ponieważ w tysięcznym roku była tu wyspa, nie było grobli ani polderów.Podekscytowany wziął ją za rękę i pociągnął w labirynt stromych wąskich uliczek. Kute żelazne szyldy niezliczonych sklepików z pamiątkami naśladowały mniej lub bardziej udatnie te, które kiedyś tu wisiały. Wspaniale odrestaurowane domy z pruskiego muru miały pobudzające wyobraźnię nazwy, takie jak „Dom Karczochów”, „Siedziba Tiphaine”, „Siedziba Guesclin” lub „Dom Zmykającej Maciory”.W miarę jak wspinali się po kamiennych stopniach, pojawiały się coraz liczniejsze ogródki…...kilkusetletnie drzewa sięgały aż do potężnego majestatycznego szczytu, gdzie przebijała niebo złota iglica opactwa. Turyści oglądali ją, zadzierając do góry głowy i otwierając z podziwu usta.Innymi schodami, zadszani, z bolącymi nogami, dotarli na dziedziniec opactwa. Niezwykła, przyprawiająca o zawrót głowy romantyczna panorama przyciągała tu licznych zwiedzających, zwłaszcza zakochanych.Woda obmywała podnóże Mont-Saint-Michel, połączone ze stałym lądem nieszczęsną groblą. (…) – Dawno temu – zaczął [François – przyp. A.] – w miejscu, gdzie kończyła się piaszczysta pustynia, a zaczynał bezmiar wody, okrywany mgłami i targany burzami, stała wielka granitowa skała, nazywana Grobowcem. Góra ta, wznosząca się ku niebu niczym kamienny posąg, padła ofiarą natury, gdy w ósmym wieku las Scissy, który ją otaczał, ciągnąc się aż do Brocéliande, został całkowicie zalany podczas straszliwej burzy. Od tamtej port dwa razy dziennie, na wezwanie słońca i księżyca, podnoszą się morskie fale, z szybkością galopującego konia oblewają skałę i z gniewnym rykiem tocząc pianę, odcinają ją od świata.- Znajdująca się na granicy nieba i ziemi – podjął – ta dziwna „wyspa zmarłych” stała się siedzibą archanioła, pierwszej po Chrystusie postaci w królestwie Boga, przewodnika przy przejściu na tamten świat. Święty Michał ukazał się we śnie biskupowi Aubertowi z Avranches, nakazując mu, by na górze zwanej Grobowcem zbudował sanktuarium. Trzy razy prałat widział go we śnie, aż za trzecim razem postanowił wypełnić rozkaz wysłannika Boga.- Kiedy to było? – zapytała Johanna, zachwycona opowieścią François.- W tymże samym ósmym wieku! Szesnastego października siedemset dziewiątego roku Aubert poświęcił kaplicę Świętego Michała, zbudowaną z kamieni pozyskanych z tej góry.Doszli do placu, na którym królowało wielkie drewniane koło, zwrócone ku gwiaździstemu niebu.- A więc to jest ta słynna „szkapa”! – wykrzyknęła wesoło Johanna.W rzeczywistości urządzenie nazywało się „źrebak”, było czymś w rodzaju kieratu i służyło mnichom do wciągania na górę koszy z żywnością. Kilku mężczyzn, chodząc w środku koła, wprawiało je w ruch, a doczepiona doń lina nawijała się na bęben i unosiła kosz z jedzeniem.- W ten sam sposób wciągano granitowe bloki potrzebne do budowy opactwa – wyjaśnił François.Zwiedzili La Merveille, arcydzieło sztuki gotyckiej, składające się z kilku sal, wzniesione w XIII wieku w miejscu zabudowań romańskich, zniszczonych w wielkim pożarze w 1204 roku, wznieconym przez Bretończyków, którzy pragnęli odebrać Mont-Saint-Michel swym odwiecznym wrogom Normanom. Kiedy nie udało im się wedrzeć do twierdzy, podpalili wioskę, a ogień przeniósł się na zabudowania klasztoru. (…) Zaprowadził ją do najpiękniejszej części La Merveille – klauzury. Wokół dużego kwadratowego ogrody biegła galeria, oparta na smukłych eleganckich kolumnach, zdobionych motywami roślinnymi.(…) Potem skierowali swe kroki do imponujących sal w La Merville – Sali Rycerskiej, służącej zakonnikom za skryptorium, oraz do Sali Gościnnej. (…)- Warto wyobrazić sobie tę salę z meblami, gobelinami na ścianach, sklepieniami w brązowym i żółtym kolorze, z motywami geometrycznymi, z czerwono-niebieskimi witrażami, czerwono-zieloną posadzką, ozdobioną herbami króla Francji i Blanki Kastylijskiej: kwiatami lilii oraz kastylijskimi zamkami. Oczywiście czas zatarł intensywność tych barw. Czasami żałuję, że ludzie, na podstawie tego, co tu widzą, oceniają średniowiecze jako epokę szarą i smutną, podczas gdy było zupełnie inaczej.Znowu poszli wilgotnymi schodami, słysząc odległą muzykę……Johanna zatrzymała się przed przedziwną kamienną rzeźbą: święty Michał w stroju rzymskiego żołnierza, z zatartymi rysami twarzy, gniewnie mierzył palcem w czoło klęczącego przed nim prałata.- Święty Aubert! – wykrzyknął François. – Biskup Avranches! Michał Archanioł gniewa się, ponieważ biskup nie spełnił jego żądania i nie wybudował mu jeszcze sanktuarium na górze. Dlatego pojawił się po raz trzeci, robiąc znak na czole biskupa, aby ten w końcu pojął jego wolę. Dopiero wtedy Aubert przystąpił do budowy świątyni!- Jeszcze dziś można oglądać oryginalny fragment tej kaplicy. Zawdzięczamy to Yves’owi-Marie Froidevaux, głównemu architektowi Departamentu Zabytków, który w tysiąc dziewięćset sześćdziesiątym roku odsłonił kawałek muru tego sanktuarium podczas restaurowania krypty.Lektura Obietnicy anioła Frédéric Lenoir i Violette Cabesos zainspirowała mnie do poznania Mont-Saint-Michel. Jak widać, było warto. Opactwo tchnie atmosferą tajemniczości i robi piorunujące wrażenie swoją majestatycznością i wyjątkowością. Opuściłam je całkowicie nim zauroczona. Zresztą, nie tylko ja. Oprócz wspomnianego już Maupassanta oraz duetu Lenoir & Cabesos, o Mont-Saint-Michel napisano jeszcze kilka pozycji. I wiem jedno, na pewno po nie prędzej czy później sięgnę, żeby chociaż dzięki książkom wrócić w to bajeczne miejsce ;)

Tym kolosalnym wpisem, witam po wakacyjnej przerwie! ;)

(Wszystkie cytaty pochodzą z: Frédéric Lenoir, Violette Cabesos, Obietnica anioła, Wydawnictwo Albatros Andrzej Kuryłowicz, Warszawa 2006.)