"W pogoni za dalekim głosem"

Jeśli się zastanowić, to przywidzenia mają coś z ekstazy. Niosą poczucie zależności, poniżenia i strachu, ponieważ nie można się im przeciwstawić, lecz jednocześnie mają tajemniczy urok. Niosą coś, czego brakuje w przewidywalnym, nudnym, codziennym życiu. Nie pozostaje zatem nic innego, jak tylko się im poddać i w nich zatracić…

Dotychczas nazwisko Taichi Yamady było mi zupełnie obce, choć pisarz od wielu lat cieszy się niezwykłą popularnością zagranicą. W pogoni za dalekim głosem napisał w latach 80. XX wieku, acz książka ta wcale nie była jego debiutem literackim. Taichi Yamada, a właściwie Taichi Ishizaka, urodził się w 1934 roku w Tokio. Pisarz, autor licznych sztuk teatralnych, scenarzysta filmowy i telewizyjny, reżyser. Jego doświadczenie w branży filmowej znajduje wyraz na kartach jego książek. Pisząc powieści, Yamada czerpie ze sztuki kinematografii, biorąc z niej to, co najlepsze – sposób na znakomite prowadzenie fabuły, wzbudzające napięcie zawieszenia akcji i samodefiniowanie się bohaterów poprzez ich działania, nie poprzez opisy. W podobny zresztą sposób pisze Carlos Ruiz Zafón, jednak tak, jak dzieła Katalończyka są monumentalne i w formie, i w treści, tak powieść Yamady zdaje się skrajnie minimalistyczna, lapidarna, żeby nie powiedzieć – formalnie lakoniczna.

Kasama Tsuneo, pracownik japońskiego biura ds. imigracji, sumienny i obowiązkowy, stanowi wzór funkcjonariusza służb publicznych. Odpowiedzialnie wykonuje swoją pracę i wraz ze swoim zespołem raz po raz zatrzymuje nielegalnie przebywających na terenie Japonii imigrantów. Wtem, podczas jednej z rutynowych akcji, Kasama pod wpływem obezwładniającego, nieznanego mu odczucia puszcza wolno banglijskiego chłopca. Od tego momentu zaczyna doświadczać dziwnych odczuć. Wkrótce też kontaktuje się z nim tajemniczy głos, który nieoczekiwanie przejmuje kontrolę nad życiem młodego Japończyka…

„Spójrz na mnie, proszę. – To ja, równie samotny – Schyłek jesieni”.

Niepozorne haiku wpisujące się w fabułę powieści, w rzeczywistości dotyka sedna jej treści. Tsuneo jest częścią powieściowego świata - świata, w którym pragnienie bycia niewidzialnym jest tak mocne, że odbiera innym wzrok. Kasama jest racjonalistą – nie aspiruje do życia obok reguł, gdyż wie, że bunt przeciwko konwenansom i tradycji z góry skazany byłby na niepowodzenie. Tsuneo nie marzy – akceptuje rzeczywistość w całej jej rozciągłości, nie starając się nawet wyobrazić sobie świata, który nosiłby znamiona ideału. Jego wyobraźnia drzemie, zaś świadomość dostrzega wyłącznie istniejącą tu, w środku Tokio, niewyobrażalną samotność, smutek i odrażające zło.

Pojawienie się tajemniczego głosu burzy podstawy jego egzystencji. Kobieta poddaje w wątpliwość wszystkie wyobrażenia Kasamy o świecie i o sobie samym. Tsuneo zaczyna funkcjonować na granicy jawy i snu i dopiero wówczas dostrzega marność wiedzionego przez siebie życia. Zdumiony, zauważa tandetność odczuwanych przez niego emocji. Tajemnicza kobieta, podobnie jak on duszona przez wszechogarniającą samotność, obezwładnia go swoimi uczuciami, przy których jego własne okazują się absolutnie nijakie i nic nie warte. Tsuneo rozpoczyna walkę o samego siebie – o własne marzenia, pragnienia i szczęście. W pogoni za dalekim głosem okazuje się więc melancholijną, ale pomimo pozornego pesymizmu, nastrajającą optymistycznie opowieścią o poszukiwaniu własnego „ja”. Zmierzając się z mrocznym sekretem z przeszłości, Tsuneo oswaja własne lęki, a dzięki dotarciu do istoty swojego cierpienia, jest w stanie zapomnieć o przeszłości. Jego droga odzyskiwania samego siebie, klucząca pomiędzy oniryzmem stwarzanym przez głos, a tokijską rzeczywistością, okazuje się niepokojąco fascynująca. Yamada wzbudza literacki głód i pozostawia czytelnika z uczuciem dotkliwego niedosytu.